Dịch lời bài hát rất khó :: Suy ngẫm & Tự vấn :: https://nhacchuong.net

Dịch lời bài hát khó hơn dịch dịch thơ vì phải “ gò ” số từ cho khớp với số nốt. Thiếu thì phải thêm vào mà thừa thì phải gọt bớt đi. Vì vậy bản dịch lời bài hát thường thoáng hơn bản dịch text thường thì .

.

Tôi xin lấy bản dịch bài Chiều ngoại ô Mátxcơvacủa ông Vương Thịnh (1934-2010), nguyên Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế – Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch làm ví dụ.

.

Clip nhạc bài hát Nga “Подмосковные вечера”

..

.

1. Не слышны в саду даже шорохи ,

Всё здесь замерло до утра .

Если б знали вы, как мне дороги

Подмосковные вечера ,

.

Nghĩa:

Trong vườn không nghe thấy tiếng rì ràoTất cả chết lặng cho đến sáng ( hôm sau )Nếu như bạn biết được tôi yêu quý dường nàoNhững chiều ngoại ô Mátxcơva

.

Lời Việt do Vương Thịnh dịch:

Chiều thanh vắng là đây bí mật gió rì ràoRừng cây chim muông lắng suốt canh thâuHỡi em ! Thấu chăng tình bao lời ca trìu mếnMátxcơva trong chiều vắng thanh thản .

.

Thầy giáo Vũ Thế Khôi dịch:

Rừng dương đứng lặng im không một tiếng rì rào ,Màn đêm đang buông xuống im ắng sao !Bạn ơi biết chăng làChiều ngoại ô MatxcơvaVới tôi sâu nặng tình nghĩa nhường nào !

.

Bình:

Dịch giả buộc phải thay chữ “ vườn cây ” thành “ rừng cây chim muông ”, “ chiều ngoại ô Mátxcơva ” thành “ bao lời ca trìu mến, chiều vắng thanh thản ” để lời khớp với nốt nhạc .

.


Thành phố MátxcơvaThành phố Mátxcơva

.

2. Речка движется и не движется ,

Вся из лунного серебра .

Песня слышится и не слышится

В эти тихие вечера ,

Песня слышится и не слышится

В эти тихие вечера .

.

Nghĩa:

Dòng sông vừa trôi vừa không trôiNhư làm từ bạc ( của ) trăngBài ca nghe thấy vừa không nghe thấyVào những chiều thanh thản này .

.

Lời Việt do Vương Thịnh dịch:

Dòng sông nước nhẹ trôi xuôi về phía chân trờiMàn đêm lộng lẫy sáng ánh trăng soiVợi xa thoáng đưa lời đây bài ca đầm ấmMátxcơva chứa chan vui trong chiều vắng yêu đời

.

Thầy giáo Vũ Thế Khôi dịch:

Dòng sông vẫn cuộn trôi hay dừng bước lững lờ ,Bàng bạc trăng suông chiếu sáng đôi bờ .Vẳng trong gió mơ hồLời tình ca tha thiết ,Tiếng ngân xa đêm hè lặng như tờ .

.

Bình:

⁃ Khái niệm “ chiều ” trong tiếng Việt không giống trong tiếng Nga. Chúng ta coi chiều là khoảng chừng thời hạn sau buổi trưa đến khi mặt trời lặn, người Nga lại coi chiều là từ khi mặt trời lặn cho tới lúc đi ngủ. Vì thế dịch giả Vương Thịnh dịch “ đêm ” là đúng .⁃ Dịch giả rất tài khi tái hiện được cái huyền ảo, mơ hồ của cảnh sắc : dòng sông chảy hay không chảy, bài hát nghe thấy được hay không nghe thấy được …⁃ Hàn Mạc Tử viết trước khi bài hát này sinh ra “ Thuyền ai đậu bến sông trăng đó ? ” là có cùng một tứ sông trăng .

.

3. Что ж ты милая смотришь искоса ,

Низко голову наклоня ?

Трудно высказать и не высказать

Всё, что на сердце у меня ,

.

Nghĩa:

Em yêu, sao em ngước nhìnĐầu cúi thấp ?Thật khó nói ra và không nói raNhững gì trong tim anh

.

Lời Việt do Vương Thịnh dịch:

Kìa em ngước nhìn ai đôi màu mắt nâu huyềnHình như bao lưu luyến mối tơ duyênSao không nói nên lời, trong lòng anh nàng hỡiMuốn chia em chung ngàn nỗi tâm tình

.

Thầy giáo Vũ Thế Khôi dịch:

Này em gái người Nga, sao lặng lẽ mơ màng ?Nhìn nghiêng nghiêng mái tóc óng tơ vàng .Làm anh xốn xang lòng ,Ngập ngừng không lời nói ,Nói chi đây khi lòng chứa chan tình !

.

Bình:

⁃ Khổ thơ này tác giả lặp lại cách nói “ vừa nọ vừa kia ” để diễn đạt sự xao xuyến của con người trước cảnh sắc nửa hư nửa thực “ không nói nên lời, trong lòng anh nàng hỡi ”⁃ Một lần nữa dịch giả phải bịa ra rất nhiều từ một cách thành công xuất sắc .

.

.

4. А рассвет уже всё заметнее ,

Так, пожалуйста, будь добра ,

Не забудь и ты эти летние

Подмосковные вечера ,

.

Nghĩa:

Bình minh rõ nét dầnXin em hãy làm ơnĐừng quên những chiều ngày hè nàyNhững chiều ngoại ô Mátxcơva

.

Lời Việt do Vương Thịnh dịch:

Vừng đông chiếu tràn ngập, mây dần sáng sương tàn

Cầm tay nhau em nhé ta vui lênHỡi em nhớ chăng mình đêm hè bao đầm ấmMatxcơva trong chiều vắng thanh thảnHỡi em nhớ chăng mình đêm hè bao đầm ấmMátxcơva trong chiều vắng thanh thản …

.

Thầy giáo Vũ Thế Khôi dịch:

Bình minh sắp bừng lên : chân trời đã nhuốm hồng ,

Người anh thương yêu ơi!
Xin ghi lòng/Xin chớ quên… từng giây phúttâm đồng/êm đềm
Bên rừng dương thanh vắng
Matxcơva đêm hè xuốngthanh bình/bình yên.

Bình:

⁃ Ở khổ cuối này dịch giả bịa rất nhiều nhưng bịa rất tài !Tôi muốn nói dịch lời bài hát rất khó, khác với dịch tài liệu khoa học, chính trị, công nghệ tiên tiến, rất khác với dịch văn học, càng khác với dịch thơ .

.

Và tôi muốn cảm ơn bậc tiền bối Vương Thịnh đã cho nhiều thế hệ người Việt yêu bài hát Chiều ngoại ô Mátxcơva một bản dịch ca từ tuyệt vời !

.

Clip tiếng Việt bài hát do nghệ sĩ opera Việt Dung biểu diễn:

.

Source: https://nhacchuong.net
Category: Bảng xếp hạng nhạc chuông

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Trả lời

Liên hệ với chúng tôi

Some text some message..