Inh lả ơi, xao nọong ơi!

“Inh lả ơi, xao nọong ơi! Khắp núi rừng Tây bắc sáng ngời, mùa xuân đến ngàn hoa hé cười…”, mỗi khi lời bài dân ca Thái: “Inh Lả ơi” trong sáng tươi vui cất lên, mỗi người như lại được nồng say trong vòng xòe mê đắm. Ca từ và tiết tấu đơn giản, mượt mà, thấm đượm hồn dân ca Thái làm cho mỗi người như cảm nhận được sự giao hòa của Đất trời, con người cùng vạn vật trong bước đi rộn rã của mùa xuân. Bài hát được nhiều ca sỹ, nghệ sỹ trình diễn rất thành công ở trong và ngoài nước.

Ngoài phần lời hát mới, xuất hiện vào chiến dịch Tây Bắc như: “Khắp núi rừng Tây bắc sáng ngời…”, còn lời hát truyền thống như thế nào chúng ta còn chưa biết rõ nhưng: “Inh lả” và “xao noọng” có nghĩa như thế nào mà làm say đắm bao thế hệ người Thái đến như vậy?
Ngày xưa con gái Thái khi bước vào tuổi thiếu nữ cũng là lúc được bước lên “hạn khuống”, (với người Thái Tây Bắc từ mùa thu cho đến đầu xuân là mùa của sinh hoạt “hạn khuống”, còn gọi là sàn hoa hạn khuống), sân chơi giành riêng cho giới trẻ chưa lập gia đình – một hình thức sân khấu diễn xướng sơ khai ngoài trời. Ở đó, hồn nhiên giữa đất trời họ được tự do giao tiếp, được tâm sự, hát đối đáp giao duyên. Và cũng ở đó họ khao khát và nảy nở tình yêu say đắm đến cháy bỏng. Với người Thái sức mạnh của lời ca tiếng hát vô cùng to lớn: “Tiếng hát vào núi đá hoá thành vôi trắng/ Hát vào suối cạn, dâng thành sông Đà/ Hát cùng chài gấp nên tấm lụa/ Hát cùng rau non, lớn vụt thành sen/ Hát cùng đầu bạc, xanh lại thời tuổi trẻ” – (dân ca Thái).

Các cô gái coi “ hạn khuống ” là nơi quen thuộc và thiêng liêng nhất của đời thiếu nữ. Cho nên, khi đi lấy chồng họ rất lưu luyến bịn dịn. Họ thường khóc vì cho rằng “ Thóc đã đổ bồ chẳng đem quay lại gặt, gái đã lấy chồng không hề quay lại đùa vui ” ( Xống chụ xon xao ), “ Thời con gái quá ngắn ngủi so với cả cuộc sống ” ( Tản chụ xống xương ). Khi đi lấy chồng, họ đều có những lời “ giã từ hạn khuống ”, dặn những em gái trẻ đừng để “ sàn hoa hiu quạnh ”, tắt ngọn lửa và vắng bóng những chàng trai …

Trên sàn hoa hạn khuống, các cô gái thường chia thành hai lớp. Những cô lớn tuổi, đã chơi hạn khuống nhiều năm gọi là “xao ưởi” – nghĩa là lớp chị. Các cô gái này thường ngồi ở vị trí chính giữa sàn hoa, gọi là: “Xao tổn khuống” – tức là chủ hạn khuống, bên: “Lắc xáy cốc” – cây gốc, các “Xao tổn khuống”, bằng kinh nghiệm hát đối đáp nhiều năm của mình sẽ “gỡ rối” cho các “xao noọng”, trước tài ứng đối của các chàng trai. Còn các cô gái mới lớn bắt đầu làm quen với hạn khuống thì gọi là “xao noọng” nghĩa là lớp đàn em thường ngồi ở bốn góc sàn, nơi có thang cho các chàng trai lên khi hát đối đáp thắng các cô gái, bên các: “Lắc xáy” – chủ ở các góc. Và lớp đàn chị gọi lớp em một cách âu yếm là “inh lả” có nghĩa là út thân thương. Cho nên, lới hát “Inh lả ơi, xao noọng ơi” chính là tiếng lòng tâm tình của các cô gái lớn tuổi sắp đi lấy chồng với lớp cô gái trẻ mới bước vào đời.

Bạn đang đọc: Inh lả ơi, xao nọong ơi!

Các “ xao ưởi ” dặn dò những “ xao nọong ” : “ … Méng căm ởn thuông bó phí phựa. Bửa bin khái hai pú dí duội. Chứa căn má xum xao ơi. Chứa căn ỉn au đới bók ban. Tản au đới xao báo nhăng nọi. Inh lả ơi, xao noọng ơi ”. ( Nghĩa là : Ve sầu vờn bông hoa sắc thắm. Bướm bay lượn quanh núi dập dờn. Cùng đến đây, ơi những em gái. Cùng nhau chơi hết đời hoa ban. Chơi cho hết thời con gái trẻ. Inh lả ơi, xao noọng ơi ). Lời dặn dò sao mà trìu mến, dịu hiền đến thế .
Các chị sắp đi lấy chồng, sắp phải giã biệt cái thời gian hồn nhiên và đẹp nhất của cuộc sống, để làm vợ, làm mẹ, thủy chung hiếu thảo như cái lẽ tự nhiên tự bao đời, dặn lại những em hãy đi dạo lành mạnh cho thoả thích, chơi cho hết mình kẻo rồi hụt hẫng .
Và đặc biệt quan trọng, không quên nghĩa vụ và trách nhiệm lao động của mình : “ Muốn chơi hãy chơi khi mùa ban nở / Muốn vui hãy vui khi mùa ban chưa tàn / Hoa héo rũ rụng xuống hết mùa / Ta chia tay nhau về làm ruộng / Ánh mắt liếc vào ruộng mạ / Cho bông lúa trĩu vàng / Hẹn mùa xuân sau khi mùa ban nở ” .
“ Inh lả ơi, xao nọong ơi ” đã trở thành bài ca đi cùng năm tháng, một giai điệu đằm thắm đã sát cánh với bao nhiêu nhịp đập của con tim bao nhiêu thế hệ và trở thành gia tài ý thức chung của toàn bộ những ai đã được chiêm ngưỡng và thưởng thức bài dân ca này .
“ Inh lả ơi, xao nọong ơi ” thiết tha trìu mến, tự nhiên như hơi thở của mùa xuân, của đất trời Tây Bắc, tự đáy lòng những cô gái trưởng thành dặn dò những cô gái mới lớn, chân tình, mộc mạc và tự nhiên nhưng chứa đựng khát vọng cháy bỏng về tự do hôn nhân gia đình, tình yêu trắng trong chung thủy. Từ bao đời rồi vẫn tiếp nối, vẫn ngân lên giữa đất trời như tuần hoàn của thiên hà, mùa tiếp mùa, đời sống sinh sôi bất tận .

Trần Vân Hạc

Share this:

Thích bài này:

Thích

Đang tải …

Source: https://nhacchuong.net
Category: Bảng xếp hạng nhạc chuông

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Trả lời

Liên hệ với chúng tôi

Some text some message..
Link xoilac 1 anstad.com, Link xoilac 2 sosmap.net, Link xoilac 3 cultureandyouth.org, Link xoilac 4 xoilac1.site, Link xoilac 5 phongkhamago.com, Link xoilac 6 myphamtocso1.com, Link xoilac 7 greenparkhadong.com, Link xoilac 8 xmx21.com, Link 6686 design 686.design, Link 6686 blog 6686.blog, Link 6686 express 6686.express, Link 6686 bet, Link 6686 me, Link trực tiếp bóng đá colatv, Link trực tiếp bóng đá colatv, Link trực tiếp bóng đá colatv, Link rakhoi, Link caheo, Link mitom, Link saoke, Link vaoroi, Link cakhiatv, Link 90phut, Link socolive, Link xoivotv, Link cakhia, Link vebo, Link xoilac, Link xoilactv, Link xoilac tv, Link xôi lạc tv, Link xoi lac tv, Link xem bóng đá, Link trực tiếp bóng đá, Link xem bong da, Link truc tiep bong da hom nay, Link truc tiep bong da, Link xem bóng đá trực tiếp, trang cá độ bóng đá, trang cá cược bóng đá, trang ca do bong da, trực tiếp bóng đá, xoilac tv, rakhoi tv, xem trực tiếp bóng đá, bóng đá trực tiếp, mitom tv, truc tiep bong da, xem trực tiếp bóng đá, trực tiếp bóng đá hôm nay, 90phut trực tiếp bóng đá, trực tiếp bóng đá, bóng đá trực tiếp, vaoroitv, xôi lạc, saoke tv, top 10 nhà cái uy tín, nhà cái uy tín, nha cai uy tin, xem trực tiếp bóng đá, bóng đá trực tiếp, truc tiep bong da, xem bong da, caheo, socolive, xem bong da, xem bóng đá trực tuyến,